Kompost - prosty przewodnik o kompostowaniu

Na każdej działce czy w ogrodzie, przez cały rok, zbiera się mnóstwo odpadów roślinnych. Zamiast je utylizować, palić w kominku czy wyrzucać warto przeznaczyć je na kompost - organiczny i pełnowartościowy nawóz wspaniale odżywiający glebę, poprawiający jej jakość, dostarczający próchnicy i napowietrzający tę najbardziej newralgiczną część użytkowej gleby.

Dlaczego warto kompostować odpady?

Kompostowanie odpadów roślinnych zamienia je w nawóz organiczny w trakcie procesu tlenowego rozkładu wywołanego przez mikroorganizmy. Kompost to substancja, którą nie można zrobić szkody roślinom czy zatruć środowisko. Stosuje się go przede wszystkim na stosunkowo niedużych powierzchniach przydomowych ogrodów, działek a także w uprawach ekologicznych. Kompost jako produkt powstały w wyniku naturalnych procesów wpisuje się w obieg materii właściwy dla natury. Aby rośliny mogły wzrastać glebie należy dostarczać im nieustannie substancji odżywczych pod postacią nawozów, a każdy z nich to koszt zależny od wielkości ogrodu. Kompostowanie odpadów roślinnych dostarcza nie tylko najlepszego, bo naturalnego nawozu, ale nie drenuje też naszych kieszeni. Jednym słowem oszczędzone pieniądze można przeznaczyć choćby na zakup oryginalnych roślin czy krzewów.

Kobieta kompostująca organiczne odpady

Zalety i wady kompostowania

Kompost jako substancja organiczna rozkłada się pod wpływem bakterii, grzybów oraz drobnych zwierząt. W trakcie tej reakcji chemicznej tworzą się związki, dzięki którym rośliny otrzymają pełnowartościowe makro oraz mikroelementy. Kompost można stosować w trakcie całego sezonu bez obawy o przenawożenie.

Dzięki systematycznemu stosowaniu kompostu piaszczysta gleba nie tylko chłonie wodę, ale i ją dłużej utrzymuje a ciężka i gliniasta ziemia zamienia się w dotlenioną i puszystą warstwę.

Do procesu kompostowania stosuje się nie tylko odpady roślinne, można do niego dorzucać również odpady organiczne pochodzące z gospodarstwa domowego, czyli część codziennych śmieci. W standardowej rodzinie czynność wyrzucania śmieci ogranicza się do jednej porcji w tygodniu, reszta wędruje do kompostu zasilając w przyszłości ogrodową ziemię. Dzięki temu mamy podwójną korzyść finansową, nie tylko oszczędzamy na zakupie nawozów, ale dodatkowo płacimy mniej za utylizację śmieci.

Kompost jest obojętny dla zdrowia człowieka, nie szkodzi również roślinom i pośrednio nam.

Kompost nie posiada jednorodnej struktury, co może być pewną przeszkodą w jego stosowaniu.

Martwe liście w worku

Co można kompostować?

Powstanie pełnowartościowego kompostu zapewniają przede wszystkim odpady roślinne, wszelkie resztki i końców pozostałe po czynności ścinania, pielenia, koszenia a nawet czyszczenia ogrodu. Doskonale sprawdza się tam trawa, kora, zdrewniałe części roślin, wióry, glony z pobliskiego stawu, ale też warzywa, zioła, owoce, suche kwiaty czy korzenie. Do tworzącego się kompostu można również dorzucić odpady kuchenne: skorupki jaj, fusy od kawy i herbaty włącznie z papierowymi filtrami, słomę, popiół drzewny, resztki warzyw i owoców, ale także papier i tekturę - niezadrukowane, w postaci rozdrobnionej, resztki z talerzy, ale bez mięsa. Dobrze jest jednak pamiętać, że kompost to nie przydomowy śmietnik, dlatego warto mieć nad nim pieczę i mimo wszystko selekcjonować odpady.

Mężczyzna z taczką

Czego nie powinno się wrzucać do kompostownika

Do produkcji kompostu nie powinno się dodawać części roślin objętych chorobą czy szkodnikami. Grzybowe zarodniki lub jaja larw mogą, pomimo niesprzyjającego środowiska, przetrwać i powrócić w ten sposób do ogrodu, ponownie zakażając rośliny. Wszystkie chore rośliny powinno się spalić. Również kompostowanie niektórych chwastów jest ryzykowne, szczególnie chwastów w pełni dojrzałych, wydających już nasiona. Warunki panujące wewnątrz kompostu mogą nie zniszczyć nasion chwastów i ponownie wrócą one do ziemi. Do kompostu nie powinno się również dorzucać młodego perzu, pokrzywy czy skrzypu. Mogą się one bowiem zakorzenić jeszcze w kompoście. Aby temu zapobiec, ponieważ rośliny te są niezwykle cenne dla nawozu, przed dorzuceniem ich do kompostownika trzeba je wysuszyć w promieniach słońca.

Do kompostownika nie powinno się wrzucać materiałów organicznych zawierających na swojej powierzchni substancje chemiczne. Należą do nich papierowe gazety czy zadrukowany papier, również papierowe kartony po mleku czy sokach mogą zaszkodzić kompostowi poprzez wprowadzenie do niego szkodliwych dla roślin chemikaliów. Nie powinno się również tam wrzucać malowanego czy impregnowanego drewna, opakowań po środkach ochrony rośliny czy po nawozach, popiołu pochodzącego z grilla gdzie do wzniecenia ognia używa się chemicznej podpałki, kosmetyków czy leków.

Nie wolno wrzucać do kompostownika odpadów pochodzenia zwierzęcego, zatem kości, mięsa, jaj, tłuszczu oraz nabiału. Tego rodzaju odpadki będą podlegały procesom gnilnym i namnażaniu się drobnoustrojów. Taki kompost wydziela nieprzyjemny odór przyciągający szczury. Nie powinno się tam również wrzucać zwierzęcych odchodów, w tym kociego żwirku czy ściółki ze stanowisk zwierząt.

Szyszki i gałęzie leżące na ziemi

W jaki sposób przygotowuje się kompost?

Kompost można gromadzić w postaci pryzmy kompostowej, kompostownika oraz termokompostownika. Najpopularniejszy sposób kompostowania to zastosowanie pojemnika z desek, cegły czy bali lub po prostu beczki. Pojemnik powinien mieć w miarę możliwości ażurową konstrukcję, zapewnią ją siatki ochronne na beczki czy siatki rozpięte na ramie. Dzięki ażurowej strukturze siatki ochronnej na beczkę, kompost ma zapewniony dopływ powietrza. Odpadki dokłada się systematycznie i zaleca się przesypywanie kolejnych warstw ziemią. Okresowo warto zastosować szczepionkę kompostową a całość powinna być cały czas lekko wilgotna. W kompostowniku proces kompostowania pierwszych warstw potrzebuje ok. 4-6 miesięcy.

W dużych ogrodach lepszym rozwiązaniem jest pryzma kompostowa, wymagająca jednak sporej przestrzeni. Powinna się ona zwężać ku górze a jej standardowe i bezpieczne wymiary to; 1m x 1,5m w podstawie i wysokości od 0,8 - 1,2 m. Podana wielkość pryzmy stwarza dobre warunki dostępu powietrza i utrzymaniu wilgotności. W trakcie sezonu należy ją dwukrotnie przełożyć a na zimę obłożyć słomą. Kompost w pryzmie będzie gotowy najwcześniej po 6 miesiącach.

Termokompostownik to pojemnik z tworzywa sztucznego o podwójnych ściankach przedzielonych warstwą izolacyjną, która utrzymuje ciepło powstałe podczas procesu kompostowania. Ciepło przyspiesza proces i uniezależnia go od warunków atmosferycznych. Pierwszą warstwę kompostu wydobywa się z dołu pojemnika już po dwóch miesiącach.

Ręce mężczyzny na ziemi

Mamy nadzieję, że dzięki temu poradnikowi, wszystkie prace w ogrodzie związane z kompostowaniem będziesz wykonywać bardziej świadomie.